بلاگ

نمونه برداری فرو آلیاژها (بخش اول - قوانین عمومی)

نمونه برداری فرو آلیاژها (بخش اول - قوانین عمومی)
مقدمه
آنالیز فروآلیاژ خریداری شده در مواردی مورد اختلاف تامین کنندگان و مصرف کنندگان بوده است. این اختلاف عمدتا به دلیل روشهای مختلف تعیین آنالیز توسط تامین کننده و مصرف کننده می باشد که می تواند از روش نمونه برداری یا روش انجام تست آنالیز باشد. اما در صورتی که تست آنالیز مطابق با استانداردهای بین المللی صورت گیرد این اختلاف در روشها و استانداردهای جهانی در حد قابل توجهی نخواهد بود. اما عامل دیگر روش نمونه برداری است، که تاثیر بسزایی در تعیین آنالیز نهایی محموله خواهد داشت. خوشبختانه برای نمونه برداری فروآلیاژها استانداردهای جهانی موجود است که در این مقاله سعی شده است تا این استانداردها با توجه به امکانات ساده موجود و به صورت کاربردی خلاصه و در دسترس همکاران فعال در حوزه فولاد و ریخته گری قرار گیرد. در این مقالات جهت ساده سازی از مطرح کردن مباحث ریاضی اجتناب شده و سعی شده است تا صرفا بر اساس جداول موجود نسبت به محاسبه خطا استفاده شود.

استانداردهای نمونه برداری شامل یک استاندارد قوانین عمومی نمونه برداری فروآلیاژها (ISO 3713) و یک استاندارد اختصاصی در دو بخش که هر کدام مربوط به انواع خاصی از فروآلیاژهاست (استانداردهای ISO 4552-1 و ISO 4552-2) می باشد. استاندارد دیگر ISO 4551 مربوط به نحوه نمونه گیری جهت تعیین سایز و دانه بندی محموله می باشد. 

تعاريف : 
بهر (Lot) : مقداری از فروآلیاژ که تحت شرایط یکسان تولید شده است.
محموله (Consignment) : مقداري از فروآلياژ كه در يك زمان دريافت شده است. يك محموله ممكن است شامل يك يا چند بهر يا پارتهاي يك بهر باشد. 
نمونه جزء (Increment) : مقداري از فروآلياژ بدست آمده بوسيله دستگاه نمونه‌گيري و در یک حرکت از يك محموله فله يا بسته‌بندي شده 
زير نمونه (Sub-sample) : مقداري از فروآلياژ كه شامل تعدادي نمونه هاي جزء گرفته شده از يك پارت از محموله مي باشد. 
نمونه حجمي (Gross sample): مقداري از فروآلياژ كه شامل تمام نمونه هاي جزء گرفته شده از يك محموله مي باشد. 
نمونه تقسيم شده (Divided sample): نمونه بدست آمده به روش تقسيم كردن 
نمونه آزمايشگاهي (Test sample) : هر نمونه اي كه مطابق با استاندارد جهت محاسبه آناليز شيميايي يا توزيع اندازه دانه تهيه شود. 
نمونه گيري اتفاقي (Random sampling): يك روش نمونه گيري جزء كه در آن هر قسمت از محموله فروآلياژ احتمال مساوي جهت برداشتن نمونه را داشته باشند. 
بزرگترین سایز اسمي (Nominal top size) : حد بالایی محدوده اندازه که در استانداردهای بین المللی نیازهای فنی و شرایط تحویل یک نوع فروآلیاژ مشخص گردیده است. 
بزرگترين سايز (Top size) : بزرگترين سايز الكي كه مقدار باقيمانده ذرات روي آن بيشتر از 1% مقدار نمونه نباشد. 

1- قوانين عمومي نمونه‌گيري فروآلياژها: 

1-1- نمونه گيري
1-1-1- نمونه گيري از يك محموله فروآلياژ مي بايست به ترتيب زير صورت پذيرد: (شكل1)
الف- مشخص نمودن يك محموله يا يك پارت از محموله براي نمونه گيري 
ب- مشخص نمودن بزرگترين سايز اسمي بر اساس سفارش مربوطه
پ- مشخص نمودن وزن هر جزء
ت- مشخص نمودن تعداد اجزاء
ث- مشخص نمودن مكان و روش نمونه گيري
ج- جمع‌آوري نمونه ها 
چ- خرد كردن و تقسيم نمونه ها به يك نمونه آزمايشگاهي به ترتيب مشخص 


1-1-2- انواع نمونه گيري از فروآلياژها بسته به شرايط شامل 1- نمونه گيري از محموله فله يا 2- نمونه گيري از محموله بسته بندي شده مي باشد. 
1-1-3- نمونه گيري مي بايست هنگام بارگيري تخليه و يا جابجايي يك محموله صورت گيرد.
1-1-4- وزن نمونه‌هاي جزء گرفته شده از يك محموله مي بايست تقريباً برابر باشد و اختلاف آنها كمتر از20% باشد. 
1-1-5- در نمونه گيري دستي زير محموله فله مي بايست از بيلچه مخصوص و مناسب براي برداشتن نمونه جزء با وزن ثابت استفاده كرد و در يك حركت نمونه برداري صورت پذيرد. در مواردي كه نتوان از بيلچه (شکل 2 و جدول 1) و در یک حرکت جهت گرفتن نمونه جزء استفاده کرد برای این کار از یک ظرف متناسب با وزن نمونه جزء (شکل 3 و جدول 2)، استفاده شده و با بيلچه از يك محل انتخاب شده تعداد كافي نمونه در داخل ظرف مي ريزند تا وزن مناسب نمونه جزء بدست آيد. 

1-1-6- در نمونه گيري دستي از محموله فله لازم است كه نوك مخروط محموله تخليه شده صاف شده و در يك خط مستقيم از ديواره و سطح رويي محموله (همانند شكل 1) نمونه برداري صورت گيرد.
1-1-7- در نمونه گيري از محموله بسته بندي شده ابتدا مي بايست به تعداد مشخص شده توسط دستورالعمل، بسته هاي حاوي محموله به صورت اتفاقي انتخاب شده وسپس از هر يك به تعداد لازم (حداقل 3عدد مطابق شكل) از قسمتهاي مختلف آن نمونه گرفته شود. اگر تعداد بسته ها كمتر از تعداد مشخص شده براي نمونه‌ها باشد از كل بسته ها مي بايست نمونه گرفته شود.
1-1-8- در روش نمونه گيري جزئي از هر بسته، همانند روش نمونه گيري فله مي بايست از ديواره و سطح بالايي و در يك خط مستقيم و حداقل 3نمونه (مطابق شكل) گرفته شود و پيشنهاد مي شود بسته ها به صورت جداگانه تخليه شده و از مخروط بدست آمده مشابه محموله فله نمونه‌گيري انجام شود. 
1-1-9- تمام نمونه هاي جزء بدست آمده با هم مخلوط شده و يك نمونه حجمي بدست مي آيد و از اين نمونه حجمي، نمونه‌های تستی جهت ارسال به آزمايشگاه و تهيه آناليز تهیه مي گردد. 
1-1-10- براي محموله هايي كه در چند پارت ارسال مي شوند و از هر پارت جداگانه نمونه گيري انجام مي شود به يكي از دو صورت زير عمل مي شود. 
الف- نمونه هاي جزء بدست آمده از هر پارت مي بايست با يكديگر مخلوط شده و زير نمونه ها متناسب با وزن هر پارت بدست مي آيد. سپس هر زير نمونه به صورت جداگانه آماده سازي و آناليز مي شود. 
ب- نمونه‌هاي جزء هر پارت با هم مخلوط شده و زير نمونه هاي بدست آمده نيز در يك محل مناسب با هم مخلوط شده و از نمونه حجمي بدست آمده براي يك آناليز استفاده مي شود. در اين روش وزن هر پارت يا تعداد نمونه هاي جزء‌گرفته شده براي هر زير نمونه تقريباً مساوي است. 

1-2- آماده سازي نمونه :
آماده سازي نمونه شامل پروسه‌هاي خرد كردن، مخلوط كردن و تقسيم كردن مي باشد. 
1-2-1- خرد كردن : 
الف- قبل از استفاده از دستگاه خرد كننده (Crusher) تمامي اجزاء داخلي آن مي بايست كاملاً تميز شود. سپس نمونه حجمي فروآلياژ تهيه شده مي بايست از داخل دستگاه يك يا چندبار عبور داده شود. پس از هر بار خردكردن نمونه حجمي لازم است جهت اطمينان از صحت فرآيند خرد كردن، از داخل سرند مربوط به سايز انتخاب شده عبور داده شوند و پروسه خردكردن مي بايست تا زماني كه كل نمونه سرند شده از داخل سرند عبور كند ، ادامه يابد. 
1-2-2- مخلوط كردن 
الف- قبل از هر بار تقسيم نمونه ، كل نمونه مي بايست به طور كامل مخلوط شود. (جهت اطمينان از كنترل خطاي تقسيم كردن) 
ب- در صورت استفاده از دستگاه مخلوط كن (Mixer) كلیه اجزاء داخلي دستگاه مي بايست كاملاً تميز شود. 
پ- مخلوط كردن با دست مي تواند بوسيله يكي از روشهاي زير انجام شود. 
بوسيله بيلچه : 
در اين روش مواد از يك طرف به سمت ديگر ریخته شده و طي چندين مرحله انجام مي شود.
روش Ring and Cone 
در اين روش مواد ابتدا به صورت حلقه در بر روي يك سطح صاف پهن شده و سپس از اطراف به روي مركز حلقه ريخته مي شوند و بدين ترتيب در مركز حلقه يك هرم شكل مي گيرد. سپس مجدداً سطح هرم بوسيله يك ميله صاف شده و به صورت يك حلقه در مي آيد و چند مرتبه این کار ادامه می یابد. 
1-2-3- تقسيم كردن : 
الف- تنها نمونه هايي با سايز كمتر از mm10 مجاز به تقسيم كردن هستند. 
ب- قبل از تقسيم كردن ، نمونه مي بايست به يكي از دو روش ارائه شده در فوق حداقل براي 3 مرتبه با هم مخلوط شوند. 
پ- در صورت استفاده از دستگاه riffle divider براي تقسيم كردن مي بايست اجزاء داخلي دستگاه به طور كامل تميز شده باشند.
ت- تقسيم بندي نمونه به يكي از روشهاي زير صورت مي پذيرد : 
- روش تقسيم جزئي : 
در اين روش ابتدا نمونه خرد شده و مخلوط شده را بر روي يك سطح صاف به صورت يك لاية يكنواخت مربع شكل پهن كرده و سپس آنرا به تعداد زير به قسمتهاي مساوي تقسيم مي كنند : 
براي نمونه حجمي به 20 قسمت/ براي زير نمونه به 10 قسمت / براي نمونه جزء به 4 قسمت 
سپس از هر قسمت به اندازه يك بيلچة پر برداشت مي شود. به هنگام برداشت بوسيله بيلچه بايد از پايين ترين سطح لايه برداشت شود. 
- روش چهار قسمت كردن مخروط (روش سفره‌اي)
در اين روش نمونه مخلوط شده به صورت يك مخروط بر روي هم ريخته مي شود و سپس بوسيله يك ميله سطح مخروط را صاف مي كنيم تا به صورت يك لايه دايره اي شكل با ضخامت تقريباً يكنواخت در آيد. سپس اين دايره را به وسيله يك ميله (يا يك وسيله ضربدري شكل) به چهارقسمت مساوي در مي آوريم. پس از آن دو قسمت روبروي هم در قطر دايره را نگه داشته و دو قسمت ديگر را كنار مي گذاريم. 
- تقسیم به وسیله دستگاه riffle divider
- تقسیم به وسیله دستگاه تقسیم کننده مکانیکی

1-3- نمونه تستي : 
1-3-1- براي جلوگيري از اختلاط نمونه ها ، وسايل حمل و محلهاي نگهداري مي بايست كاملاً تميز بوده و بر روي نمونه ها كاور كشيده شده باشد. 
1-3-2- چهار نمونه جهت تست آناليز شيميايي به آزمايشگاه ارسال مي شود : 1- سازنده 2- خریدار 3- شركت ثالث بازرسي 4- جهت رزرو
1-3-3- هر نمونه مي بايست دو ليبل داشته باشد يكي كه بر روي ظرف نمونه چسبانده مي شود و ديگري در داخل نمونه قرار داده مي شود. 
1-3-4- اطلاعات زير مي بايست بر روي ليبل نوشته شود.
الف- نام سازنده يا تأمين كننده ب- گريد فروآلياژ پ- مقدار محموله ت- تاريخ و محل نمونه گيري ث- امضاء نمونه‌گير ج- توضيحات ديگر

shutterstock 9833917

درباره ما

شرکت پژواک اندیشه سبز با نام اختصاری پاسکو شرکتی بازرگانی است که در زمینه های زیر فعالیت می نماید:
- تامین مواد اولیه صنایع فولادسازی و ریخته گری شامل فروآلیاژها، کربن افزاها و سایر افزودنیهای مذاب
- تامین انواع مواد اولیه نسوز شامل نسوزهای پایه منیزیتی، پایه آلومینایی، پایه سیلیسی و گرافیت فلیک
- صادرت محصولات داخلی اعم از قطعات ریختگی، مقاطع فولادی، فروآلیاژها و ...
- خدمات مشاوره ای بازرگانی و فنی مهندسی

پاسکو - پژواک اندیشه سبز)

 شرکت پژواک اندیشه سبز، پذیرای درخواستهای مشتریان بوده و تمام تلاش خود را در جلب رضایت ایشان به کار می بندد.

آدرس

 یزد - بلوار منتظر قائم- بن بست ششم - شرکت پژواک اندیشه سبز

 36289028 (035)

info@pascotrading.ir

36226066 (035)

شنبه - چهارشنبه: 8:00 - 16:00  پنجشنبه: 8:00 - 12:00